ﺳﻪشنبه 04 تیر 1398

نشان ملی مرغوبیت و اصالت صنایع دستی

 

((دستورالعمل برگزاری داوری  نشان ملی مرغوبیت و اصالت صنایع دستی))

مقدمه:

صنایع دستی و هنرهای سنتی از مهمترین مولفه­های فرهنگ بومی و تولید ملی کشور ها هستند. این هنرصنعت امروزه به دلیل ماهیت و ویژگی­های آن با چالش های جدی مواجه است. پدیده جهانی شدن و شرایط اقتصاد یکپارچه جهانی بی تردید دامن­گیر صنایع دستی کشورها نیز گشته است. در این میان کشورهای در حال توسعه به دلیل ساختار سنتی حاکم بر اقتصاد، فرهنگ و ساختار جمعیتی، در معرض بیشترین آسیب ها هستند و چنانچه برای آن تدابیری اندیشه نشود حرف و مشاغل صنایع دستی توانایی استقامت و ادامه حیات نخواهد داشت، بدین لحاظ دست اندرکاران و حامیان فرهنگی را بر آن داشته تا به منظور صیانت از صنایع دستی و استمرار و ادامه حیات آن تدابیری بیاندیشند.

معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با عنایت به اهمیت صنایع دستی بالاخص نقش و جایگاه اقتصادی آن و هم چنین بدنبال برنامه داوری نشان بین المللی مرغوبیت صنایع دستی و مشارکت ایران در برنامه مذکور از سال  1386 طی  شش دوره( سال­های 2007، 2008، 2010 ، 2012، 2014، 2016 )، مصمم به برگزاری داوری نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی شد تا مقدمه­ای بر برنامه داوری نشان بین المللی مرغوبیت صنایع دستی باشد. برهمین اساس راهنمای برگزاری داوری نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی در سال 1390 به کلیه استان های کشور ارسال شد و متعاقب آن یک دوره داوری نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی در کشور برگزار گردید، در همین راستا در جهت اصلاح و ارتقاء این برنامه، دستورالعمل حاضر جهت اجرای بهینه "داوری نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی" در اختیار معاونت­های صنایع دستی استان­ها قرار خواهد گرفت.

 

 اهداف:

- کمک به ارتقاء و بهبود کیفی محصولات تولیدی بر اساس معیارهای تعیین شده نشان بین المللی مرغوبیت صنایع دستی اعم از: مرغوبیت مواد اولیه-طراحی محصول-رعایت کلیه اصول کاربری محصول ( استحکام-ایمنی-پرداخت نهایی-بهداشت-ارگونومی .. ) – معیار های زیبایی شناسی از قبیل طرح، نقش و...

- ايجاد رقابت سالم بين صنعتگران وهنرمندان كشور .

- تسهيل در شناسايي، انتخاب ومعرفي آثار برگزيده جهت شرکت در برنامه داوري نشان بين المللي مرغوبیت  صنایع دستی.

- ارتباط وتعامل بيشتر با هنرمندان وصنعتگران استان از طريق كارشناسان رابط .

- ايجاد انگيزه مناسب جهت بروز استعدادها ، نوآوري وخلاقيت در توليد صنايع دستي .

- كمك به بازاريابي صنايع دستي با قيمت تمام شده مناسب از طريق ارتباط بين كيفيت و کمیت .

- بسته بندی مناسب آثار به عنوان يك موضوع تاثير گذار

- ايجاد انگيزه و رعايت شاخص هاي بازاريابي داخلی و خارجی درتوليدات صنايع دستي .

- كاربردي نمودن آثار با حمايت از خلاقيت فردي و ابتكار درطراحي توليدات صنايع دستي .

- ارتقاء انگيزه خريد آثار با کیفیت صنایع دستی در بين مصرف كنندگان .

 

 

 

تعريف واژگان:

در اين دستورالعمل معاونت صنايع دستي و هنر های سنتی كشور به نام ستاد و معاونت­هاي صنایع دستی استانی به نام استان ناميده شده­اند .

1-صنایع دستی: صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می­گردد که کاملاً توسط دست و یا دست و ابزار تولید می­گردد؛ استفاده از ابزار مکانیکی مادامی که نقش و کار با دست به عنوان مهم ترین و اصلی ترین عامل تولید باقی بماند بلامانع می­باشد. صنایع دستی از مواد اولیه طبیعی برگشت پذیر با قابلیت تکثیر تولید می گردد.  این محصولات   می­توانند کالای سرمایه ای، کاربردی، هنری و دارای بار فرهنگی باشند.

2-فرهنگ: مجموعه­ای از آداب و رسوم،آئین ها، علم، هنر، دانش و باورهای یک جامعه است.

3 - معیارهای مرغوبيت: مرغوبیت یک محصول در صنایع دستی وابسته به عواملی چون مواد بکاررفته در آن ( استفاده از مواد اولیه طبیعی )، کیفیت مطلوب در ساخت، اجرا و پرداخت نهایی محصول، رعایت کلیه نکات ایمنی و بهداشتی محصول، تناسب مواد مصرفی در ساخت محصول با کاربرد مورد انتظار از محصول و توانایی محصول در تامین نیازهای مادی و معنوی استفاده کنندگان است.

4- نوآوری: در فرآیند ایده پردازی، طراحی، تولید، عملکرد و فرآوری مواد

5- اصالت: عدم بکارگیری طرح های غیر ایرانی. محصول باید نشانگر هویت فرهنگی و ارزش های زیبایی شناسی ایرانی باشد.

6- زیبایی شناسی: مبانی زیبایی شناسی فارغ از نسبت­ها، تناسبات، تقارن، وحدت، هماهنگی و سایر ویژگی­های بصری به عناصر دیگری چون هنرمند، اثر هنری، مخاطب و محیط نیز وابسته است و همه­ی اینها در قالب زیبایی شناسی بومی و ملی، ذائقه جامعه، نیازها، گرایشات و سرمایه­های فرهنگی و خرده فرهنگی، پایبندی به حفظ اصالت و ماهیت فرهنگ و جهان بینی حاکم بر خالق اثر و مخاطبان آن و نیز نیازهای حسی و روانی و فرهنگی یک جامعه وابسته است. و جملگی موارد فوق الذکر در هنرهای سنتی و صنایع دستی قابل ملاحظه و مداقه است.

 

7- نشان ملی مرغوبيت صنایع دستی: گواهي است كه سالانه به محصولات توليدي صنايع دستي (ترجیحاً بومی هر استان) متناسب با معیارهای تعیین شده  در سطح ملی تعلق مي گيرد و در مرحله نهایی منتخبی از آثار مذکور جهت شرکت در برنامه "نشان بین المللی مرغوبیت صنایع دستی یونسکو " و سایر رویدادهای بین المللی برگزیده خواهند شد.

8-  روش تولید و ساخت: فرآیندی است که به تمامی مراحل از تهیه و فرآوری مواد اولیه تا ایجاد و خلق محصول نهایی اطلاق می­گردد. در صنایع دستی ساخت و تولید مبتنی بر مهارت (دانش فنی)، تجربه، دانش مرتبط و ویژگیهای خاص منطقه­ای و سنتی است.

9- مبداءجغرافیایی:غالب تولیدات صنایع دستی دارای ویژگی های بومی است که متأثر از شرایط اقلیمی و جغرافیایی محل تولید محصول می­باشد و نیز منشاء جغرافیایی در برخی از محصولات و رشته های صنایع دستی عاملی مهم برای آن محسوب می­شود.

10- داوري ملي:داوري ملي صنايع دستي كشور رويدادي است كه به صورت سالانه  با اهداف معين برروي آثار توليدي صنايع دستي سرتاسر كشور توسط هیاتی متشکل از داوران داخلی انجام مي شود.

11- مجريان استان:كليه موارد در داوری استانی مركب از كارشناسان رابط استان،  معاون صنایع دستی استان و نماینده ستاد و حضور داوران استانی

12- مجریان ستادی: در کلیه موارد مرکب از مدیر کل و معاون اداره کل توسعه و ترویج، رئیس گروه طراحی و ترویج، دبیر برنامه نشان ملی، کارشناسان متخصص در اداره کل مربوطه و داوران متخصص در رشته های تخصصی

13- بازاریابی: قابل عرضه بودن محصولات در بازارهای داخلی و خارجی در ارتباط با کاربرد محصول، استفاده ایمن و مطمئن بوسیله خریداران بالقوه، ماندگاری و تعادل بین قیمت و کیفیت.

14- دبیرخانه برنامه داوری نشان ملی مرغوبیت: به عنوان مرکز اجرای تصمیمات، با هدف انسجام، ایجاد وحدت رویه و هماهنگ سازی اقدامات میان ارکان برنامه، با وظایفی چون برنامه­ریزی جهت فعالیت های اجرایی برنامه، ارزیابی برنامه های برگزار شده، برگزاری کارگاه های آموزشی و ...

 

مقررات برنامه :

  1. گواهی نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی هر اثر تولیدی برا دو سال از تاریخ صدور گواهی دارای اعتبار می­باشد.
  2. گواهی های صادر شده در سه رتبه خوب، متوسط و عالی بر حسب امتیاز اثرطبقه بندی می­شوند. هر یک از سه رتبه با رنگی مخصوص درمهر گواهی صادر شده به شرح ذیل می­باشد.
  • - رنگ فیروزه­ای مهر مرغوبیت امتیاز بین 5/3 تا4
  • - رنگ سبز مهر مرغوبیت امتیاز 4 به بالا تا5/4
  • - رنگ آبی تیره مهر مرغوبیت امتیاز 5/4 به بالا تا5
  1. نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی تنها براي يك محصول یا سری تولید همان محصول معتبر بوده، نمي توان از اعتبار اين نشان در معرفی ساير محصولات تولیدی آن کارگاه یا هنرمند استفاده كرد.
  2. تکثیر نامحدود اين گواهي نامه در راستای اهداف تبليغاتي محصول مورد نظرمنعی ندارد.
  3. محصولات دریافت کننده نشان ملی در صورت تمایل جهت شرکت در برنامه داوري نشان بين المللي مرغوبیت صنایع دستی، نزد صاحب محصول نگهداری یا حفظ خواهد شد. و یا در صورت توافق صاحب اثر و معاونت استان، اثر منتخب در استاننگهداری میشود.

تبصره: محصولاتی که موفق به دریافت نشان نشده­اند، ظرف مدت حداکثر تا دوماه  از تاریخ اتمام داوری ملی  به اتمام می­رسد به  متقاضی مسترد می شوند.

  1. چنانچه متقاضی شخصاً در امر تولید فعالیتی نداشته باشد موظف است گواهی نامه و سایر اطلاعات برنامه را با طراح و استادکار به اشتراک بگذارد.
  2. متقاضیان می بایست شخصاً شرایط حمل و نقل محصول را به عهده گرفته و تمام هزینه ها را نیز پرداخت نمایند.
  3. تمامی حقوق انحصاری، و سایر امتیازات تولید محصول دارای نشان ملی، به دارنده نشان واگذار خواهد شد.

 

  • شرايط شركت كنندگان
  • شركت در این برنامه براي تمامی تولید کنندگان انفرادی و کارگاهی صنایع دستی دارای مجوز و یا فاقد مجوز که تولیدات قابل تکثیر داشته باشند آزاد است.
  • اخذ تاییدیه فعالیت جهت افراد حقیقی و اخذ مجوز ثبت کارگاه جهت اشخاص حقوقی از معاونت صنایع دستی استان الزامی است.

 

 

 

  •  شرايط پذیرش :
  • ارزیابی هر محصول در داوری ملی در صورت تکمیل بودن پرونده مربوط به آن محصول شامل فرم تقاضانامه تکمیل و امضا شده به همراه تصویر با کیفیت از اثر، و فرم تکمیل شده نظارت از کارگاه ، صورت می پذیرد.

توجه: محصولات ارسال شده­ فاقد تقاضا نامه كامل تایپ شده، امضاء  و فرم نظارت از کارگاه­، به هیچ عنوان در برنامه شركت داده نخواهند شد.

  • صورتجلسه آثار تایید شده توسط کمیته داوری انتخاب استانی مبنی بر تایید آثار منتخب از سوی اعضاء و تایید ناظر ستاد به همراه CD تصاویربا کیفیت آثار و لیست کامل از آثار به همراه اسم هنر مندان و کد استان هم به صورت پرینت و هم به همراه یک  CD  از لیست تحویل ستاد گردد. 30 روز پیش از برگزاری داوری ملی ، از سوی استان ها جهت انجام برنامه ریزی های لازم ارسال خواهد شد. در صورت ارسال پس از مهلت مقرر، آثار در داوری شرکت داده نخواهند شد.
  • صرفاآثار و محصولات تکمیل شده قابل قبول هستند.

معیارهای ارزیابی آثار

به منظور ارزیابی دقیق آثار، حفظ جنبه های تخصصی و ارتقاء سطح اعتبار برنامه نشان، آثار تایید شده توسط کمیته استانی در شورای داوری ملی متشکل از 5 داور در سطح ملی، محصولات دریافتی را بر اساس 4 معیار مرغوبیت، اصالت، نوآوری، قابلیت بازاریابی، و دو پیش شرط احترام به ارزش های محیط زیست در بکارگیری مواد و تکنیک های تولید و مسئولیت اجتماعی بررسی می نمایند. محصولی موفق به دریافت نشان می شود که واجد معیارهای ذیل باشد:

  1. مرغوبیت: مرغوبیت یک محصول در صنایع دستی وابسته به عواملی چون استفاده از مواد اولیه طبیعی برگشت پذیر، کیفیت مطلوب در ساخت، اجرا و پرداخت نهایی محصول، رعایت کلیه نکات ایمنی و بهداشتی محصول، تناسب مواد مصرفی در ساخت محصول با کاربرد مورد انتظار از محصول و توانایی محصول در تامین نیازهای مادی و معنوی مصرف کنندگان است.

 

  1. اصالت: اصالت طرح و عدم بكارگيري از طرح هاي غير ايراني مد نظر است. محصول باید نشانگر هویت فرهنگی و ارزش های زیبایی شناسی ایرانی باشد.
  2. نوآوري: نوآوری در فرآيند توليد، طراحي، عملكرد محصول و فرآوری مواد.
  3. قابليت بازاریابی و عرضه در بازار:قابل عرضه بودن محصولات در بازارهای داخلی و خارجی از حيث قيمت(تعادل بین قیمت و کیفیت)، بسته بندی و سفارش پذیری، کاربرد محصول، استفاده ایمن و مطمئن بوسیله خریداران بالقوه و ماندگاری محصول

تبصره: قیمت ذکر شده جهت اثر در بند 9 و 10  تقاضانامه،  برای متقاضی تعهدآور بوده، مغایرت قیمت تعیین شده با قیمت فروش محصول منجر به ابطال گواهی نامه می گردد.

 

  • پیش شرط ها:
  1. احترام به ارزش های محیط در بکارگیری مواد و تکنیک های تولید : بکارگیری مواد و رنگهای خام، تامین پایدار مواد خام و استفاده از مواد قابل بازیافت

 

مسئوليت اجتماعي تولید کننده: رعایت حقوق عوامل تولید، مصرف كنندگان واحترام به قوانين کار